Conrada Steinbrechta pruskie zamki biskupie i kapitulne

Publikacja udostępnia szerokiemu gronu odbiorców bezcenny zbiór rysunków inwentaryzacyjnych i szkiców autorstwa Conrada Steinbrechta (1849-1923), architekta, konserwatora, wieloletniego kierownika Zarządu Odbudowy Zamku w Malborku. Prezentowane materiały miały zostać opublikowane w ostatnim, piątym tomie monumentalnej serii wydawniczej pióra Steinbrechta Die Baukunst des deutschen Ritterordens in Preussen. Tom ów miał być poświęcony zamkom biskupim i kapitulnym, a jego brak stanowi niewątpliwą lukę w historii badań nad zamkami w Prusach. Maszynopis pracy Steinbrechta zaginął, ale szczęśliwie przetrwała znaczna część rysunków, rozproszonych w zbiorach PAN. Części katalogowej niniejszej pracy towarzyszy obszerne omówienie problematyki zamków kościelnych w Prusach, uwzględniające zarówno najnowszy stan badań nad obiektami opracowywanymi przez Steinbrechta, jak też zamki, które z różnych względów nie znalazły się w orbicie jego zainteresowań. W poszczególnych rozdziałach autorzy omawiają zarówno początki oraz rozwój siedzib biskupich i kapitulnych w Prusach, jak i kwestie związane z architekturą, dyspozycją przestrzenną czy dekoracją tych budowli.

SPIS TREŚCI:

Wstęp ...7

Einfuhrung  ...9

1. Conrad Steinbrecht i jego badania nad zamkami biskupimi i kapitulnymi - zarys problematyki  ...13

Conrad Steinbrecht und seine Forschungen zu Bischofs- und Kapitelsburgen - ein Uberblick  ...27

2. Zamki biskupie i kapitulne w Prusach  ...35

Stan badań  ...35

Organizacja kościelna w Prusach  ...41

Pierwsze siedziby biskupie i kapitulne w Prusach  ...44

Początki zamków murowanych w poszczególnych diecezjach w świetle źródeł  ...46

Architektura zamków biskupich i kapitulnych  ...48

• Relacja miasto-zamek  ...49
• Plany zamków - próba systematyki  ...52
• Kompozycja, materiał, dekoracja  ...78
• Przedzamcza  ...90

Bischofs- und Kapitelburgen in Preussen  ...95

3. Katalog zamków biskupich i kapitulnych badanych przez Conrada Steinbrachta ...113

Katalog der von Conrad Steinbrecht erforschten Bischofs- und Kapitelburgen  ...114

Diecezja chełmińska  ...115

• Zamek kapitulny w Kurzętniku ...115

Diecezja pomezańska ...121

• Zamek kapitulny w Kwidzynie ...121
• Zamek kapitulny w Szymbarku  ...135

Diecezja sambijska ...145

• Zamek kapitulny w Saalau  ...145

Diecezja warmińska  ...155

• Zamek biskupi w Braniewie  ...155
• Zamek biskupi w Lidzbarku Warmińskim  ...161
• Zamek kapitulny w Olsztynie  ...193
• Zamek biskupi w Reszlu  ...219

Bibliografia  ...237

Spis ilustracji  ...247

Abbildungsverzeichnis  ...253

Indeks osób  ...259

Personenregister  ...263

Indeks miejscowości  ...266

Ortsnamenverzeichnis  ...268

Ortsnamenkonkordanz  ...270