Rozwiązania urbanistyczne barokowych zespołów budowli jezuickich na Śląsku a problem akomodacji w działalności misyjnej jezuitów

"Architektura antyklasycznego nurtu baroku, reprezentowanego przez dzieła Borrominiego, Guariniego, Vittona, Dientzenhoferów i innych będąca od lat przedmiotem zainteresowań najwybitniejszych historyków i teoretyków architektury na Zachodzie (Ch. Norberg-Schulz, Giedon, Argan), w Polsce jest mało znana. […] Sytuacja ta w jeszcze większej mierze dotyczy urbanistyki, gdzie za typowo barokowe uważane są w Polsce symetryczne i osiowe założenia francuskie, podczas gdy w istocie stanowią one logiczną konsekwencję idealnych koncepcji mistrzów włoskiego renesansu. Nieprzypadkowo zapewne temu stanowi rzeczy towarzyszy u tych wszystkich, którzy piszą lub mówią o urbanistyce wyraźna niechęć do rozpatrywania jej od strony formy, ze względu na jej rzekomo subiektywny charakter. Nigdy dotąd nie rozpatrywano zagadnienia adaptacji zespołów barokowych do istniejących układów urbanistycznych, w perspektywie inkulturacji praktykowanej przez zakon jezuitów w jego działalności misyjnej. Praca przedstawia obszernie specyficznie barokowe efekty przestrzenne, nie doceniane dotąd przez historyków urbanistyki, w ścisłym powiązaniu z charakterystyką zakonu jezuitów, jego dokonaniami w dziedzinie życia duchowego i sztuki oraz przemianami w urbanistyce nowożytnej."

Jan Wrabec
fragmenty recenzji


SPIS RZECZY: 
Wstęp ...5 
I. Stan badań  ...7
II. Stosunki polityczno-społeczne w XVI i XVII wieku   ...11 
1. Sytuacja w Europie   ...11 
2. Rozwój miast w okresie baroku  ...15 
III. Zakon jezuitów   ...19 
1. Powstanie, organizacja, duchowość   ...19 
2. Działalność. Akomodacja i inne metody misyjne   ...22 
3. Działalność Towarzystwa Jezusowego na Śląsku  ...27 
IV. Zagadnienie stylu jezuickiego w architekturze i urbanistyce   ...39 
V. Wybrane zespoły budowli jezuickich a urbanistyka miast śląskich   ...47 
1. Kłodzko  ...47 
2. Nysa   ...59 
3. Legnica  ...74 
4. Wrocław  ...87
VI. Jezuickie zespoły architektoniczne na Śląsku na tle głównych tendencji w urbanistyce epoki baroku   ...105 
1. Przemiany w urbanistyce od renesansu do baroku we Włoszech i innych krajach europejskich   ...105 
2. Sposoby akomodacji barokowych zespołów jezuickich cło średniowiecznych układów miejskich na terenie Śląska   ...111 
VII. Urbanistyka a problem inkulturacji   ...121 
VIII. Zakończenie  ...125 
IX. Bibliografia   ...129