Marta Książka Kucharska z 1866 roku

Oddajemy do rąk czytelników opracowany naukowo i opatrzony komentarzem przekład niemieckojęzycznej książki kucharskiej zatytułowanej „Marta", która po raz pierwszy ukazała się w 1866 roku w Grudziądzu. Publikacja opowiada lokalną historię społeczną i gospodarczą. Przypomina czasy, kiedy zapach świeżego chleba i ciasta wabił rodzinę do kuchni, a na pranie trzeba było przeznaczyć cały tydzień. Przemawia głosem swojej zapomnianej autorki i przechowuje pamięć o osieroconych dziewczynkach z Grudziądza, którym służyła jako podręcznik do nauki gotowania. Odzwierciedla zachwyt nad brytyjską kuchnią kolonialną oraz chęć pielęgnowania niemiecko-polskich tradycji kulinarnych. A ponad wszystko przyprawia o zawrót głowy niezliczoną ilością masła, mąki i jaj, których wymagają zawarte w niej przepisy.

Jak napisali jej pierwsi wydawcy: „Niniejsza książka była darem miłości dla [grudziądzkiego sierocińca]. Naszym życzeniem jest, aby dotarła do wielu innych kręgów czytelniczych i znalazła zastosowanie wszędzie tam, gdzie gospodyni z miłością i starannością czuwa nad dobrem swoich bliskich. Tam właśnie jest miejsce «Marty».

SPIS TREŚCI:

SŁOWO OD MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO 7
SŁOWO WSTĘPNE 9
Anna Mikołajewska, Ktarzyna Szczerbowska-Prusevicius

POCIĄGIEM W PRZESZŁOŚĆ

Z POWODU NIESPOKOJNYCH NOCY I WYCIEŃCZAJĄCEGO ZATROSKANIA 19
Marcel Kruegger

GRUDZIĄDZ W CZASACH MINNY HOOFF 27
Ktarzyna Szczerbowska-Trusevicius

Z HISTORII KUCHNI

KUCHNIA I KSIĄŻKI KUCHARSKIE
SPOJRZENIE NA TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZESZŁOŚĆ 57
Anna Mikołajewska, Marta Sikorska

GRUDZIĄDZKA „MARTA"
HISTORIA WYDANIA, DOBROCZYNNOŚCI I PEWNEJ RODZINY 75
Anna Mikołajewska

MIĘDZY TRADYCJĄ REGIONALNĄ A NOWINKAMI ZE ŚWIATA. GRUDZIĄDZKA KUCHNIA W ŚWIETLE KSIĄŻKI „MARTA" 91
Marta Sikorska, Katarzyna Szczerbowska-Prusevicius
UWAGI EDYTORSKIE 119

MARTA. GODNA ZAUFANIA DORADCZYNI W SZTUCE KULINARNEJ I W WIELU INNYCH DZIEDZINACH GOSPODARSTWA DOMOWEGO

STRONA TYTULOWA WYDANIA Z 1866 ROKU 123
PRZEDMOWA 125
SPIS TREŚCI 127
PRZEPISY I PORADY GOSPODARSKIE 149
DODATEK 497

HISTORYCZNE MIARY I WAGI 521
BIBLIOGRAFIA 523
ALFABETYCZNY SPIS POTRAW I PORAD GOSPODARSKICH 551
ALFABETYCZNY SPIS POJĘĆ OBJAŚNIONYCH W PRZYPISACH 561
WYKAZ ILUSTRACJI 567