Muzeum Bezpieczne

17. tom serii wydawniczej Muzeologia realizowanej przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie we współpracy z Towarzystwem Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.

Zapewnienie bezpieczeństwa publiczności i pracownikom jest priorytetem w działalności muzeów. Temu rodzajowi aktywności nadaje się znaczenie nadrzędne wobec bezpieczeństwa fizycznego i konserwatorskiego zbiorów. Ale oba cele można osiągnąć jednocześnie dzięki integracji większości środków prewencji na każdym z możliwych poziomów analizy zagrożeń, przewidywaniu ryzyka, zastosowaniu wspomagających technologii oraz wywołaniu spodziewanych reakcji personelu i publiczności.

Te i inne zagadnienia poruszone zostały w pierwszej części książki stanowiącej podsumowanie konferencji zatytułowanej Dziedzictwo kultury wobec współczesnych zagrożeń i wyzwań. Programy i kierunki działań, która odbyła się w 2016 roku. W trakcie obrad przedstawiono międzynarodowe instytucje bezpieczeństwa dziedzictwa kulturowego i relacje z interwencji ratowniczych na Bliskim Wschodzie.

W seminarium Zarządzanie ryzykiem / Zarządzanie zasobami ludzkimi (w obszarze muzealnictwa) uzupełnieniem części plenarnej były audyty bezpieczeństwa, przeprowadzone w formie warsztatowej w Muzeum Historii Żydów Polskich i Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie w kwietniu 2017 roku przez ekspertów Międzynarodowego Komitetu ICOM ds. Bezpieczeństwa w Muzeach (ICMS). Artykuły stanowiące podsumowanie tych działań znalazły się w drugiej części książki.

Na część trzecią składają się uznane w świecie za użyteczne poradniki i zalecenia dotyczące bezpieczeństwa muzeów i zabytków, również podczas konfliktów zbrojnych i w obliczu innych zagrożeń.

Niniejsza książka może pomóc pracownikom muzeów oraz ekspertom w dziedzinie ochrony i ratowania dziedzictwa kulturowego w ocenie istniejących rozwiązań, ich weryfikacji i opracowaniu dostosowanych do nowoczesnego świata planów prewencji i systemów bezpieczeństwa.

SPIS TREŚCI:

CZĘŚĆ I

MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA DZIEDZICTWO KULTURY WOBEC WSPÓŁCZESNYCH ZAGROŻEŃ I WYZWAŃ. PROGRAMY I KIERUNKI DZIAŁAŃ, 23-24 LISTOPADA 2016 ROKU, KRAKÓW

Wstęp ...13
List Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do uczestników konferencji ...15
JAN HLADIK Działalność Sekretariatu związana z wdrażaniem Konwencji haskiej i jej dwóch protokołów ...19
ARTEMIS PAPATHANASSIOU Międzyrządowy Komitet Protokołu drugiego do Konwencji haskiej z 1954 roku o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego: funkcje, ostatnie osiągnięcia oraz perspektywy ...27
INGA KLARA KARAIA Międzynarodowe organizacje wobec zadania ochrony dziedzictwa kulturalnego podczas konfliktów zbrojnych (przypadek Gruzji, sierpień 2008 roku) ...47
KAROLINA WIERCZYŃSKA Rola Międzynarodowego Trybunatu Karnego w osądzaniu zbrodni przeciwko dziedzictwu kulturowemu — proces Ahmada Al Faqi al Mandiego ...55
KRZYSZTOF SALACIŃSKI, LIDIA KLUPSZ Międzynarodowy Komitet Błękitnej Tarczy oraz Komitety Narodowe Błękitnej Tarczy — ich rola i miejsce w realizacji programów i projektów pogotowia, pomocy, a także doradztwa na rzecz zagro2onego dziedzictwa kultury. Doświadczenia polskie ...65
GERRIT DE BRUIN Spoglądając w tył, patrząc przed siebie. Narodowe Komitety Błękitnej Tarczy — ich miejsce i rola w ochronie dziedzictwa kulturalnego w momentach kryzysu ...75 HANS-MARTIN HINZ Etyczne zobowiązanie Międzynarodowej Rady Muzeów do ochrony zagrożonego dziedzictwa kultury — wystąpienie wprowadzające ...81
ANNA CZAJKA Projekt regionalnych szkoleń na rzecz ratowania zagrożonych zbiorów archiwalnych — model współpracy regionalnej ...87
MIROSŁAW OLBRYŚ Przyszłość dziedzictwa kultury Iraku — czy są szanse na zrównoważony rozwój? ...95
TOMASZ WALISZEWSKI Palmyra — nowe wyzwanie dla ratowania zniszczonego dziedzictwa kultury Syrii ...113
Rekomendacje krakowskie w sprawie ochrony dziedzictwa kultury ...119 

CZĘŚĆ II
WARSZTATY ICMS: ZARZĄDZANIE RYZYKIEM I ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI (W OBSZARZE MUZEALNICTWA), 24-26 KWIETNIA 2017 ROKU, WARSZAWA
PAULINA FLORJANOWICZ Mądrzy przed szkodą ...125
DARIUSZ STOLA Bezpieczeństwo to nasza wspólna sprawa ...127
STEPHANE THEFO Złe zabezpieczenie muzeum wynika z braku pieniędzy: mylna diagnoza! ...131
DICK DRENT Bezpieczeństwo muzeum 2.0. Od reaktywnego do proaktywnego podejścia do bezpieczeństwa i ochrony dziedzictwa kulturalnego ..137

CZĘŚĆ III
PODRĘCZNIKI

ANETTE HANSEN Słowo wstępne ...155
Procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych ...159
Ochrona dóbr kulturalnych. Podręcznik dla sił zbrojnych ...225
Wytyczne dla muzeów w kwestii przygotowań na wypadek katastrofy ...343
Praktyczny przewodnik. Bezpieczeństwo w muzeach i galeriach — audyt bezpieczeństwa ...375
Indeks nazwisk ...387