Współczesne tendencje w projektowaniu szpitali specjalistycznych w Europie

Monografia przedstawia wyniki badań nad rozwiązaniami architektonicznymi oraz charakterystycznymi cechami współczesnych szpitali specjalistycznych w Europie, w kontekście rozwoju medycyny oraz technologii. Tło badawcze stanowi intensywny rozwój medycyny, przyczyniający się do powstawania specjalizacji medycznych oraz pierwszych szpitali specjalistycznych. Szybki rozwój technologii z XXI wieku wpływa na wszystkie aspekty naszego życia, także na medycynę oraz szpitale.

Analizując historię medycyny, należy stwierdzić, że początki większości specjalizacji medycznych oraz szpitali specjalistycznych, jakie znamy w obecnej formie, sięgają XIX i XX wieku. Są one dość młode, a intensywny rozwój wielu z nich nastąpił w 2. połowie XX wieku. Z tego względu istnieje niewiele publikacji o architektonicznych aspektach szpitali specjalistycznych. Badaniem objętych zostało łącznie 80 obiektów z 18 krajów Europy. Reprezentowały one 10 różnych specjalizacji medycznych. Badaniu podlegały rozwiązania architektoniczne, urbanistyczne, ekologiczne oraz projektowe zastosowane w danych szpitalach. Celem badań było określenie, w jaki sposób wyraża się nowoczesność w projektach współczesnych szpitali specjalistycznych, przedstawienie europejskich kierunków ich projektowania, a także wykazanie związków ich formy i funkcji z konkretną specjalizacją.

W monografii wykazano, iż rozwój specjalizacji medycznych oraz rozprzestrzenianie się niektórych chorób cywilizacyjnych doprowadziły do konieczności budowy szpitali specjalistycznych o nowej formie architektonicznej. Na podstawie badań powstała typologia współczesnych szpitali specjalistycznych. Wykazano także różnice w kształtowaniu szpitala w zależności od prowadzonej specjalności, a także cechy wspólne badanych obiektów niezależnie od profilu świadczonych usług. Zauważono także dużą rolę Evidence-Based Design. Praca wykazała, iż ewolucja architektury szpitali jest wyrazem rozwoju medycyny sensu stricto.

Spis treści:
Wstęp    ...9
1.1. Wprowadzenie - uzasadnienie podjęcia tematu    ...9
1.2. Przedmiot badań    ...11
1.3. Cele badań i teza badawcza    ...17
1.4. Zakres terytorialny i czasowy badań    ...19
1.5. Metodologia badań    ...21
1.6. Struktura pracy    ...27
1.7. Przegląd literatury i stan badań    ...29
1.8. Słownik pojęć    ...39
2. Zarys historii szpitali na tle rozwoju specjalizacji medycznych na terenie Europy    ...45
2.1. Pierwsze formy obiektów związanych z ochroną zdrowia od starożytności do XVIII wieku    ...45
2.2. Rozwój szpitali od XIX do XX wieku    ...53
2.3. Szpitale psychiatryczne    ...59
2.4. Szpitale pediatryczne    ...65
2.5. Szpitale ortopedyczne    ...68
2.6. Szpitale okulistyczne    ...71
2.7. Szpitale onkologiczne    ...73
2.8. Szpitale zakaźne    ...77
2.9. Szpitale dentystyczne     ...80
2.10. Szpitale chirurgiczne    ...83
2.11. Szpitale geriatryczne    ...87
2.12. Szpitale kardiologiczne    ...90
3. Architektura współczesnych szpitali specjalistycznych w zależności od specjalności - klasyfikacja i charakterystyka    ...95
3.1. Szpitale psychiatryczne    ...95
3.2. Szpitale pediatryczne    ...113
3.3. Szpitale onkologiczne    ...127
3.4. Szpitale rehabilitacyjne, ortopedyczne i reumatologiczne    ...141
3.5. Szpitale okulistyczne     ...150
3.6. Kliniki dentystyczne    ...158
3.7. Szpitale chirurgiczne    ...165
3.8. Szpitale geriatryczne     ...172
3.9. Szpitale kardiologiczne     ...178
3.10. Szpitale zakaźne    ...187
4. Typologia współczesnych szpitali specjalistycznych    ...193
4.1. Uwarunkowania lokalizacyjne, zależności względem stron świata oraz zieleń    ...193
4.2. Układy przestrzenne współczesnych szpitali specjalistycznych w kontekście obecnych oraz historycznych uwarunkowań    ...201
4.3. Pokoje pacjentów we współczesnych szpitalach specjalistycznych    ...211
4.4. Układy komunikacyjne we współczesnych szpitalach specjalistycznych    ...219
4.5. Programy funkcjonalno-użytkowe współczesnych szpitali specjalistycznych     ...222 
5. Rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe, ekologiczne oraz projektowe szpitali specjalistycznych     ...227
5.1. Konstrukcje stosowane w budowie szpitali specjalistycznych    ...227
5.2. Materiały wykończeniowe zewnętrzne    ...230
5.3. Materiały wykończeniowe wewnętrzne    ...233
5.4. Światło dzienne    ...241
5.5. Elementy sztuki     ...249
5.6. Kolor    ...254
5.7. Wayfinding    ...258
5.8. Rozwiązania ekologiczne    ...261
5.9. Metody projektowania szpitali specjalistycznych    ...264
Podsumowanie i wnioski    ...268
Załącznik 1 - Katalog badanych obiektów    ...275
Załącznik 2 - Katalog pokoi pacjentów   ...297
Załącznik 3 - Przykładowa karta obiektu    ...316
Załącznik 4 - Wzór kwestionariusza ankietowego przesłanego do biur projektowych    ...325
Bibliografia    ...338
Detailed summary    ...360