Podstawy zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich

Prezentowana monografia przedstawia podstawy metodyczne opracowywania koncepcji zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich (ZROW). Celem niniejszego opracowania jest wskazanie i opis dokumentów programowych procedur administracyjnych, rodzajów prac, programów, koncepcji prowadzących do opracowania projektu ZROW.

W zakresie merytorycznych praca dotyczy zagadnień związanych z planowaniem i zagospodarowaniem terenów zabudowanych i zurbanizowanych oraz kształtowaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Wskazuje metody odnowy starszych struktur osadniczych.

W rozdziale drugim omówiono pojęcia, które mają istotny wpływ na pracę planistów, a także specjalistów z zakresu inżynierii kształtowania środowiska i geodetów urządzeniowo-rolnych. W rozdziale trzecim przypomniano, na czym polega programowanie prac na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Czwarty rozdział przeznaczono na opisanie zagadnień funduszy i programów unijnych. Najobszerniejszy rozdział piąty poświęcono na przedyskutowaniu metodyki tworzenia koncepcji ZROW.

Prezentowana monografia może też być wykorzystana w procesie dydaktycznym na takich kierunkach studiów, jak: geodezja i kartografia, planowanie przestrzenne, gospodarka przestrzenna, kształtowanie i inżynieria środowiska.

SIPS TREŚCI:

Spis skrótów  ...7

1. Wstęp  ...9

1.1. Cel i zakres opracowania  ...13

2. Podstawowe pojęcia na tle literatury zagadnienia  ...16

2.1. Specyfika ładu przestrzennego na obszarach wiejskich   ...16

2.2. Aspekty zrównoważonego rozwoju   ...20

2.3. Wielofunkcyjność obszarów wiejskich   ...22

2.4. Geodezyjne urządzanie obszarów wiejskich  ...23

2.5. Odnowa wsi   ...34

2.6. Ruralistyka (rurystyka)  ...36

2.7. Ekologia krajobrazu i ekorozwój  ...39

3. Programowanie prac na rzecz rozwoju obszarów wiejskich   ...43

3.1. Monitorowanie zmian w strukturze agrarnej   ...43

3.2. Plany urządzeniowo-rolne   ...44

4. Wybrane aspekty formalne zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich   ...46

4.1. Fundusze i programy unijne   ...46

4.1.1. Wspólna Polityka Rolna   ...48

4.1.2. Komponenty innych funduszy UE, dotyczące obszarów wiejskich   ...50

4.1.2.1. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego   ...50

4.1.2.2. Fundusz Spójności  ...52

4.2. Dokumenty programowe  ...53

4.2.1. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020  ...53

4.2.2. Zasady ogólne przyznawania pomocy finansowej na prace z zakresu rozwoju obszarów wiejskich  ...55

4.2.2.1. Prace scaleniowe  ...55

4.2.2.1.1. Koszty kwalifikowane   ...57

4.2.2.1.2. Wypłata pomocy finansowej  ...58

4.2.2.2. Odnowa wsi  ...58

4.2.2.3. Gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi   ...61

4.2.2.4. Działania na rzecz krajobrazu i przyrody   ...63

4.2.2.4.1. Zasady ogólne udzielania wsparcia   ...63

4.2.2.4.2. Pakiet 1. „Rolnictwo zrównoważone"   ...64

4.2.2.4.3. Pakiet 2. „Ochrona gleb i wód"   ...65

4.2.2.4.4. Pakiet 3. „Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych"   ...66

4.2.2.4.5. Pakiet 4. „Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000" oraz

5. »Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000"

4.2.2.4.6. Pakiet 6. „Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie"  ...68

4.2.2.4.7. Zmiana zobowiązania rolno-środowiskowo--klimatycznego   ...68

4.3. Procedury administracyjne w postępowaniu scaleniowym   ...69

4.3.1. Czynności administracyjne, organizacyjne i prawne w postępowaniu  ...69

4.3.2. Założenia do projektu scalenia   ...70

4.3.3. Wniosek uczestników scalenia   ...70

4.3.4. Wniosek o uzyskanie pomocy finansowej   ...71

4.3.5. Ocena wniosku o dofinansowanie obiektu scaleniowego   ...71

4.3.6. Wszczęcie postępowania scaleniowego  ...73

4.3.7. Powołanie rady uczestników scalenia   ...75

4.3.8. Powołanie geodety-projektanta scalenia oraz komisji do spraw szacunku gruntów  ...75

4.3.9. Wyłożenie projektu scalenia   ...77

4.3.10. Decyzja scaleniowa   ...77

4.3.10.1. Treść decyzji   ...77

4.3.10.2. Odwołanie od decyzji   ...78

4.3.10.3. Decyzja ostateczna  ...80

4.3.10.4. Wzruszenie decyzji ostatecznej   ...80

4.3.11. Zagospodarowanie poscaleniowe   ...80

5. Metodyka tworzenia koncepcji zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich   ...83

5.1. Innowacyjny proces planowania - praca społeczności lokalnej wspomagana przez biuro geodezji i terenów rolnych   ...83

5.1.1. Partycypacja społeczna - proces pracy z mieszkańcami   ...83

5.1.2. Przykład budowania partycypacji społecznej w ramach prac nad ZPROW dla Strzelec Wielkich   ...86

5.2. Inwentaryzacja sołectwa według tematyki przyjętych grup roboczych  ...97

5.2.1. Krajobraz i ekologia terenów zabudowanych i rolnych inwentaryzacja   ...97

5.2.2. Odnowa i rozwój wsi - analiza architektoniczna i urbanistyczna   ...102

5.2.2.1. Typologia struktury osadniczej i zabudowy  ...102 5.2.2.2.

Budynki historyczne i aspekty konstrukcyjne   ...112

5.2.2.3. Analiza urbanistyczna   ...112

5.2.2.4. Stosunki własnościowe i formy działek budowlanych   ...115

5.2.3. Urządzenia rolne i rolnictwo - inwentaryzacja   ...116

5.3. Koncepcja zintegrowanego rozwoju obszarów wiejskich   ...116

5.3.1. Urządzenia rolne i rolnictwo - koncepcja  ...117

5.3.1.1. Zadania i cele postępowań urządzeniowych   ...117

5.3.1.2. Wyniki prac grupy roboczej „Urządzenia rolne i rolnictwo"

5.3.1.3. Koncepcja założeń ogólnych przebudowy obszaru postępowania dla ZROW  ...120

5.3.1.3.1. Rodzaj postępowania  ...120

5.3.1.3.2. Potrzeba planowania prac scaleniowych  ...120

5.3.1.3.3. Potrzeby terenowe i ich wykorzystanie   ...121

5.3.1.3.4. Ocena całościowa pod kątem zrównoważonego rozwoju  ...121

5.3.1.3.5. Tymczasowa koncepcja przedsięwzięć inwestycyjnych   ...122

5.3.2. Krajobraz i ekologia terenów zabudowanych i rolnych - koncepcja  ...122

5.3.2.1. Zadania i cele planowania krajobrazowego i ekologicznego   ...122

5.3.2.2. Przykład wytycznych planistycznych „Krajobraz i ekologia terenów zabudowanych i rolnych" dla Strzelec Wielkich  ...123

5.3.2.3. Wyniki prac grupy roboczej „Krajobraz i ekologia terenów zabudowanych i rolnych"  ...124

5.3.2.4. Oszacowanie oddziaływań i koncepcja docelowa  ...125

5.3.2.4.1. Opis zaplanowanych przedsięwzięć inwestycyjnych i możliwych oddziaływań negatywnych  ...125

5.3.2.4.2. Docelowa koncepcja dla całego obszaru  ...126

5.3.2.5. Analiza oddziaływania i koncepcja przedsięwzięć   ...128

5.3.2.5.1. Bilans ingerencji przedsięwzięć inwestycyjnych z zakresu urządzeń rolnych/budowy dróg   ...128

5.3.2.5.2. Przedsięwzięcia na rzecz łagodzenia i minimalizacji ingerencji   ...131

5.3.2.5.3. Przedsięwzięcia na rzecz pielęgnacji i zagospodarowania krajobrazu   ...131

5.3.2.6. Podsumowanie i odniesienie do innych obszarów planowania   ...134

5.3.3. Odnowa i rozwój wsi - koncepcja  ...134

5.3.3.1. Zadania oraz cele projektu Odnowa i rozwój wsi   ...134

5.3.3.2. Wyniki prac grupy roboczej Odnowa i rozwój wsi   ...136

5.3.3.3. Podstawy analizy urbanistycznej i architektonicznej   ...137

5.3.3.4. Wstępna koncepcja przedsięwzięć  ...140

5.3.3.5. Podsumowanie i odniesienie do innych obszarów planowania   ...143

6. Podsumowanie   ...144

Literatura   ...147

Bibliografia   ...147

Akty prawne   ...154

Normy, instrukcje, programy, zarządzenia   ...156

Spis rycin  ...157

Spis tabel  ...159

Spis załączników  ...161

Autorzy  ...163