Cud jedności. Architektura i plastyka dwudziestolecia międzywojennego

Dostępność: dostępne
Cena: 55,00 zł 55.00
ilość egz.

towar niedostępny

dodaj do schowka

Opis

Bogato ilustrowany zbiór tekstów, rozważań ekspertów, którzy przybliżają i odkrywają nieznane i zapomniane informacje związane z dwudziestoleciem międzywojennym.

Utworzenie suwerennego państwa polskiego po stu dwudziestu trzech latach administracyjnego niebytu było niezwykłym po-litycznym wydarzeniem. Działania, które doprowadziły do prze-łomu z ii listopada 1918 roku, od dawna stanowią przedmiot drobiazgowych badań, jednak wielka polityka to nie wszystko. Równie fascynujący jest proces scalenia w jedno społeczeństwo Polaków zamieszkujących podówczas trzy różne państwa. Choć wszystkie były monarchiami, dzieliły je ogromne różnice cywilizacyjne. Nie tylko w sferze języka urzędowego, ale też administracji, szkolnictwa, technologii i transportu oraz obyczajów. Polacy po różnych stronach granicy posługiwali się inną walutą, a w urzędach panowały odmienne procedury. W każdym z państw zaborczych popularnością cieszyły się inne kurorty wakacyjne i miasta uniwersyteckie. Ludzie na co dzień poruszali się w przestrzeni architektonicznie i urbanistycznie kształtowanej przez władze zaborcze: w monarchii Habsburgów budowano gmachy w stylu wiedeńskiego klasycyzmu, w Prusach zapanowała architektura wilhelmińska, a na terenie cesarstwa rosyjskiego powstawały charakterystyczne dla prawosławia cerkwie.

Po 1918 roku Polacy przede wszystkim musieli stworzyć nowe struktury państwowo-urzędowe, ale równie ważną składową procesu unifikacji było wykreowanie wspólnej przestrzeni i jej aspektów wizualnych, identyfikujących młode państwo: architektury gmachów administracyjnych, banknotów, znaczków pocztowych. Ustanowienie jednolitych form w kraju, w którym wciąż żywe były trzy odmienne tradycje, okazało się wyzwaniem nie tylko dla projektantów, ale też historyków czy teoretyków architektury i sztuki. Nowy język wizualny musiał być uniwersalny i zrozumiały zarówno dla mieszkańców Pomorza, jak i Śląska czy Wileńszczyzny. Mimo że najbardziej rozpoznawalne i charakterystyczne motywy zyski-wały popularność w całym kraju, regionalizmy pozostały, bo trudno było przezwyciężyć różnice kulturowe na tak rozległym obszarze i po tak długim okresie podziału. Zmiana mentalności okazała się procesem długotrwałym. W tekstach zgromadzonych w niniejszej publikacji mit zjednoczenia II Rzeczypospolitej ulega możliwie dogłębnej konfrontacji z rzeczywistością. Wynika z nich, w jakich aspektach unifikacja pozostała jedynie w sferze projektu, plakatu czy makiety, w jakich natomiast, dzięki heroicznej pracy i faktycznej potrzebie uczestnictwa obywateli odrodzonego państwa, została urzeczywistniona. Pierwsza część poświęcona została zagadnieniom z obszaru sztuk plastycznych i filmu. Tom otwiera artykuł Marcina Markowskiego o chyba najbardziej egalitarnej formie graficznej, z którą styczność mieli wszyscy obywatele, projektach banknotów. Maria Straszewska przybliża ideę Polski morskiej w oparciu o wizualną propagandę Gdyni i Bałtyku. Artykuł Dariusza Konstantynowa po-święcony został dyskusjom wokół zadań filmu polskiego w ostatnich miesiącach II Rzeczypospolitej[...]. Lektura tekstu Anny Kostrzyńskiej-Miłosz natomiast daje czytelnikowi możliwość zajrzenia do wnętrz mieszkania inteligenckiego z okresu dwudziestolecia wojennego. W drugiej, najobszerniejszej części, podjęte zostały wątki związane z architekturą i budownictwem młodego państwa. Krzysztof Stefański zogniskował rozważania o budownictwie kościelnym w II RP wokół publikacji poświęconej architekturze sakralnej pióra Jarosława Wojciechowskiego, a Michał Pszczółkowski analizuje na-rodowy tradycjonalizm w architekturze województwa pomorskiego na przykładzie Torunia i Gdyni. Olga Baron przygotowała tekst o generaliach związanych z tworzeniem architektury letniskowej na polskim wybrzeżu w oparciu o nigdy niepublikowane materiały. Budownictwo sportowe stanowi główny przedmiot rozważań Anny Syskiej w ciekawym i podejmującym próbę syntezy artykule. Emilia Kiecko analizuje fenomen, jakim były budowane na terenie całego kraju domy żołnierza w kontekście jednoczenia scalonych ziem II RP. Tekst Joanny Olenderek skupia się na architekturze łódzkiej dwudziestolecia międzywojennego, natomiast Irma Kozina analizuje zjawisko poszukiwania wyrazu dla stylu polskiego w architekturze województwa śląskiego. Ostatnia część książki zawiera dwa artykuły poświęcone zagadnieniom konserwacji zabytków w II RP: Piotr Sypczuk wspólnie z Piotrem Laskiem zbadali działalność Centralnego Biura Inwentaryzacji Zabytków Sztuki, a Paweł Dettloff zajął się tematem zarówno ochrony, jak i postrzegania zabytków w województwie pomorskim.

SPIS TREŚCI

Katarzyna Wojtczak - Wstęp

PLASTYKA, WZORNICTWO I FILM

Marcin Markowski - Jednocząca rola ikonografii banknotów polskich z lat 1918-1919

Maria Straszewska - "Nasz Bałtyk polskim na wieki" Obraz Gdyni i morza w polskiej propagandzie dwudziestolecia

Dariusz Konstantynów - "O silny, zwarty, gotowy front filmowy" Dyskusja o filmie polskim w przededniu wojny (styczeń-sierpień 1939)

Anna Kostrzyńska-Miłosz - Mieszkanie polskiego inteligenta w okresie międzywojennym. Nowe potrzeby kształtującej się klasy społecznej

ARCHITEKTURA

Krzysztof Stefański - "Kościół jako budowla" - rola budownictwa sakralnego w kształtowaniu krajobrazu architektonicznego odrodzonej Rzeczypospolitej

Michał Pszczółkowski - "W duchu polskim proszę" Narodowy tradycjonalizm w architekturze województwa pomorskiego na przykładzie Torunia i Gdyni

Olga Baron - "Gdzie piach i wydmy królowały niepodzielnie" - problematyka zabudowy wybrzeża morskiego w dwudziestoleciu międzywojennym

Anna Syska - W zdrowym ciele polski duch. Budownictwo sportowe międzywojennej Polski

Emilia Klecko - Domy żołnierza jako "narzędzia" scalania odrodzonego państwa polskiego

Joanna Olenderek - Łódzki cud jedności w obliczu odzyskania niepodległości

Irena Kozina - Poszukiwanie wyrazu dla stylu polskiego w architekturze województwa śląskiego na tle działań architektów w innych regionach Polski

KONSERWACJA ZABYTKÓW

Piotr Sypczuk, Piotr Lasek - Centralne Biuro Inwentaryzacji Zabytków Sztuki: rozważania nad znaczeniem instytucji w dziewięćdziesięciolecie jej powstania

Paweł Dettloff - Ochrona i postrzeganie zabytków w województwie pomorskim w kontekście założeń i dokonań konserwatorskich w II Rzeczypospolitej

Dane techniczne

Autor red. Katarzyna Wojtczak
Wydanie 2019
Liczba stron 278
Ilustracje liczne kolorowe i czarno-białe
Okładka twarda
Format B5
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Realizacja: N4K.eu
Sklep internetowy Shoper.pl