Dzieje transportu szynowego w świetle doniesień prasy polskiej do 1939 roku

Niniejsza monografia w kompleksowy oraz interdyscyplinarny sposób przedstawia początki transportu kolejowego na ziemiach polskich, z szerokim odniesieniem do innych, pionierskich w tym zakresie krajów. Rozważaniom na temat procesu rozwoju transportu kolejowego towarzyszą starannie dobrane cytaty z polskiej prasy […].

W rozdziale pierwszym autor w ciekawy, przystępny i wolny od specjalistycznego żargonu sposób przedstawia początki transportu kolejowego. Treść rozdziału drugiego koncentruje się na etapie rozwoju kolei w krajach będących ówczesnymi pionierami w tej dziedzinie […]. Rozdział trzeci zawiera opis początków procesu rozwoju kolei na ziemiach polskich. Autor nie ograniczył swej kwerendy jedynie do XIX w., przytaczając mało znany przykład kolei niekonwencjonalnej, funkcjonującej w Gdańsku w XVII w. Ponadto rozdział ten zawiera bardzo interesujące, mało znane fakty na temat planów rozwoju kolei, z których większość nie została zrealizowana. […] Na uwagę zasługuje część poświęcona liniom kolejowym łączącym tereny ówczesnych zaborów. Autor […] omawia niezwykle istotne (ze względów geopolitycznych) zagadnienie, które w sferze realnej do dzisiaj widoczne jest na mapie kolejowej Polski.

Publikacja wyczerpująco ujmuje temat z wykorzystaniem nowatorskiej metodyki badawczej i starannie wyselekcjonowanego materiału źródłowego […]. Takie podejście pozwala prześledzić z perspektywy ówcześnie żyjących rozwój tej gałęzi transportu, która liczy sobie 200 lat.

Autor systematyzuje i poszerza wiedzę na styku historii transportu kolejowego, ekonomiki transportu kolejowego oraz inżynierii transportu kolejowego, wprowadzając liczne wątki, które dotychczas nie były analizowane w polskiej literaturze przedmiotu.

z recenzji prof. Marcina Wołka

Książka nie jest typowym wydawnictwem z zakresu historii techniki, wyróżnia się bogatym udokumentowaniem opisywanych faktów historycznych poprzez wycinki z prasy […]. Dzięki temu czytelnik może się „przenieść” do opisywanych czasów, by spojrzeć na nie oczami żyjących w tamtym okresie ludzi. Zaletą monografii jest jednocześnie to, że autor nie podchodzi bezkrytycznie do opisów zamieszczonych w przytaczanych artykułach, ale dzięki dobrej znajomości tematu analizuje je oraz omawia występujące w nich błędy i nieścisłości.

Przygotowanie opracowania wymagało wykonania przez autora szczegółowych studiów literaturowych i krytycznej analizy źródeł historycznych […].

Monografia jest wartościową pozycją, przeznaczoną dla osób, które zawodowo lub amatorsko zajmują się historią kolejnictwa […].

z recenzji prof. Dariusza Świsulskiego

Spis treści:

Od autora ..... 5

1. Geneza powstania transportu szynowego .... 7

1.1. Narodziny toru ... 7

1.2. Powstanie pojazdu mechanicznego ..... 20

1.3. Narodziny kolei .. 28

Literatura .. 35

2. Pierwsze lata dynamicznego rozwoju kolejnictwa .... 38

2.1. Budowa linii Liverpool–Manchester ... 38

2.2. Powstanie kolei na terenie Cesarstwa Austriackiego .. 64

2.3. Początki kolei we Francji .. 71

2.4. Kolej w Stanach Zjednoczonych ... 81

2.5. Pierwsze linie kolejowe w Belgii ... 86

2.6. Narodziny kolei w Niemczech ... 96

2.7. Pierwsza kolej żelazna w Rosji . 108

Literatura ... 123

3. Powstanie i rozwój kolei na ziemiach polskich .. 130

3.1. Prace pionierskie .... 131

3.2. Budowa Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej ... 139

3.3. Budowa linii kolejowych na terenie zaboru pruskiego . 148

3.4. Budowa linii łączących zabór pruski i rosyjski ..172

3.4.1. Kolej Ząbkowicko-Katowicka .... 173

3.4.2. Kolej Warszawsko-Bydgoska .... 177

3.4.3. Kolej Nadwiślańska .... 190

3.5. Budowa Kolei Obwodowej  245

Literatura ... 284