Twórczość Jana Matejki ukazana została w książce z perspektywy warsztatu kostiumologicznego i metod pracy ówczesnych malarzy, które pozwalały wykreować sugestywną wizję przeszłości, czemu służyły m.in. szkicowniki z przedstawieniami historycznych realiów, a przede wszystkim kolekcje dawnych ubiorów, rekwizytów i ich rekonstrukcji. Autorka nie tylko analizuje kostiumy na jego obrazach w kontekście współczesnej wiedzy o dawnej modzie, ale przede wszystkim odtwarza stan wiedzy na ten temat za życia artysty i przybliża źródła, z jakich korzystał on projektując ubiory swoich bohaterów.

Spis treści:

Wstęp

Rozdział I

Ubiory w Polsce 12490-1795 Jana Matejki (186o) na tle historii polskich i europejskich publikacji kostiumologicznych

Rozwój publikacji kostiumologicznych od XVI do XIX wieku

Polskie publikacje kostiumologiczne w i. połowie XIX wieku

Źródła ikonograficzne i koncepcja albumu Matejki Ubiory w Polsce

Ubiory w Polsce a współczesna wiedza o przemianach dawnej mody

Szkicowniki malarzy historycznych

Opracowania historii mody autorstwa polskich malarzy historycznych w 2. połowie XIX wieku

Recepcja Ubiorów w Polsce Matejki w wydawnictwach kostiumologicznych

Rozdział II

Między rekwizytornią a skarbnicą narodowych pamiątek kolekcje ubiorów i ich funkcjonowanie w pracowniach Jana Matejki i malarzy historycznych

Rola kolekcji ubiorów w malarstwie holenderskim XVII wieku

Studium draperii w malarstwie akademickim

Władysław Luszczkiewicz i narodziny polskiego malarstwa historycznego opartego na rekwizycie. .

Początki i geneza Matejkowskiej kolekcji ubiorów

Repliki ubiorów historycznych w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku .

Szaty liturgiczne w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Ubiory zachodnioeuropejskie w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Ubiory polskie w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Ubiory ludowe w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Ubiory orientalne w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Ubiory żydowskie w kolekcji Matejki i pracowniach malarskich 2. połowy XIX wieku

Metody pracy w oparciu o kostium i rekwizyt

Teatralna i muzealna funkcja malarskich rekwizytorni

Kostiumy i ubiory z kolekcji Matejki w twórczości jego uczniów

Rozdział III

Reportaż z przeszłości, czy kostiumowy spektakl? Ubiór historyczny w malarstwie Jana Matejki

Ubiór w scenach z narodowej historii w końcu XVIII i w 1. połowie XIX wieku

Ubiór historyczny na wczesnych obrazach Matejki

Między rekonstrukcją dawnej mody a prawdą detalu

Kostium średniowieczny w „Bitwie pod Grunwaldem" i „Dziewicy Orleańskiej"

Przepych renesansowej mody w malarstwie Matejki i Makarta

Szkic a skończone dzieło - niuanse polskiej mody siedemnastowiecznej

Moda osiemnastowieczna w twórczości Matejki i malarstwie 2. połowy XIX wieku

Historyczne ubiory kobiece w malarstwie Matejki

Ubiór historyczny w malarstwie portretowym Matejki

Zakończenie

Aneks I

Wykaz ubiorów z kolekcji Jana Matejki oraz przykłady ich wykorzystania w twórczości artysty i jego uczniów

Kostiumy projektowane przez Matejkę

Paramenty, szaty liturgiczne i ubiory duchowieństwa katolickiego

Paramenty i szaty liturgiczne duchownych obrządku wschodniego

Ubiory kobiece

Ubiory męskie zachodnioeuropejskie

Mundury

Ubiory polskie

Polskie ubiory ludowe

Ubiory wschodnie

Ubiory żydowskie

Varia

Aneks II

Spis rekwizytów z kolekcji Józefa Brandta przekazanej w 1920 roku do Muzeum Narodowego w Warszawie

Aneks III

Spis tkanin i ubiorów z kolekcji Juliusa Victora Bergera zakupionych w 1903 roku do zbiorów Akdemie der bildenden Künste w Wiedniu

Zusammenfassung

Słownik terminów kostiumologicznych

Wykaz literatury

Spis lustracji

Indeks osób