Przemiany demograficzne miast Polski. Wymiar krajowy, regionalny i lokalny

Ukazała się książka: „Przemiany demograficzne miast Polski. Wymiar krajowy, regionalny i lokalny”. Publikacja pod redakcją Roberta Krzysztofika, to efekt zespołowego projektu badawczego poświęconego sytuacji polskich miast, który realizowany był w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach przez: Prof. dr hab. Jerzego Runge, dr hab. Iwonę Kantor-Pietragę, dr hab. Annę Runge i dr hab. Roberta Krzysztofika. Przedsięwzięcie realizowane było przy współudziale Pracowników Instytutu Rozwoju Miast i Regionów w Krakowie-Warszawie. Tam też ukazała się książka. Publikacja jest drugą wydaną monografią stanowiącą pokłosie wspomnianych badań naukowych. Pierwsza z nich ukazała się w 2018 r., a zatytułowana jest: „Lokalny wymiar rozwoju społecznego Polski”. Książki można nabyć w Instytucie Rozwoju Miast i Regionów.

Książka „Przemiany demograficzne miast Polski. Wymiar krajowy, regionalny i lokalny” opracowana została w oparciu o bardzo szeroką bazę źródłową oraz dorobek polskich i zagranicznych badaczy zagadnień ludnościowych. Publikacja powinna być przydatna w pracy nie tylko badaczy, ale także samorządów lokalnych i regionalnych.

SPIS TREŚCI                          

Robert Krzysztofik, Karol Janas
Wprowadzenie …… 9
Cel, zakres tematyczny i struktura publikacji …… 11

Monitoring …… 17

Piotr Trzepacz, Karol Janas, Karolina Piech
1. Wprowadzenie …… 19

Karol Janas, Karolina Piech, Piotr Trzepacz
2. Współczesne i prognozowane przemiany ludnościowe polskich miast …… 23
 2.1. Liczba ludności miast według kategorii wielkości miast …… 23
 2.2. Zmiany liczby mieszkańców miast w latach 2006 – 2016 …… 26
 2.3. Typologia miast według długookresowych trendów zmiany liczby ludności …… 30
 2.4. Prognozy demograficzne do 2030 r. …… 32
 2.5. Syntetyczna typologia rozwoju demograficznego miast …… 34

Piotr Trzepacz, Karol Janas, Karolina Piech
3. Przyrost naturalny w miastach Polski w latach 2006 – 2016 …… 41

Piotr Trzepacz, Karol Janas, Karolina Piech
4. Migracje z udziałem ludności miast Polski w latach 2006 – 2016 …… 47
 4.1. Współczesne procesy migracyjne z udziałem ludności miast …… 47
 4.2. Saldo migracji w miastach polski …… 48
 4.3. Kierunki migracji wewnętrznych …… 50

Piotr Trzepacz, Karol Janas, Karolina Piech
5. Struktura wieku i procesy starzenia się ludności miast Polski w latach 2006–2016 …… 63
 5.1. Uwarunkowania procesu demograficznego starzenia się ludności …… 63
 5.2. Przestrzenne zróżnicowanie skali procesu demograficznego starzenia się ludności w Polsce …… 66
 5.3. Zjawisko podwójnej starości w Polsce …… 71

Spojrzenie w głąb …… 75

Robert Krzysztofik, Anna Runge, Iwona Kantor-Pietraga, Jerzy Runge
1. Wstęp …… 77

Robert Krzysztofik, Jerzy Runge, Anna Runge, Iwona Kantor-Pietraga
2. Pomiędzy demograficzną przeszłością a wyzwaniami przyszłości. Czy w ogóle chcę mieszkać w Polsce, w mieście? …… 81
 2.1. Wprowadzenie …… 81
 2.2. Uwarunkowania migracji Polaków …… 82
 2.3. Odpływ migracyjny z Polski …… 84
 2.4. Napływ migracyjny do Polski …… 90  
 2.5. Zakończenie …… 99

Jerzy Runge, Iwona Kantor-Pietraga, Robert Krzysztofik, Anna Runge
3. Chcę mieszkać w Polsce, ale czy w mieście? …… 101
 3.1. Wprowadzenie …… 101
 3.2. Uwarunkowania …… 103
 3.3. Spojrzenie w głąb regionów …… 111
 3.4. Podsumowanie …… 127

Iwona Kantor-Pietraga, Anna Runge, Jerzy Runge, Robert Krzysztofik
4. Chcę mieszkać w mieście – ale czy w tym co dotąd? ……. 129
 4.1. Wprowadzenie …… 129
 4.2. Uwarunkowania ……. 130
 4.3. Podsumowanie …… 143

Anna Runge, Iwona Kantor-Pietraga, Robert Krzysztofik, Jerzy Runge
5. Gdzie w polskim mieście zamieszkują młodzi ludzie z dziećmi, a gdzie seniorzy? …… 145
 5.1. Wprowadzenie …… 145
 5.2. Uwarunkowania …… 146
 5.3. Rodziny z dziećmi w przestrzeni miasta …… 148
 5.4. Osoby starsze w przestrzeni miasta …… 154
 5.5. Miasto demograficznie dualne? …… 156
 5.6. Podsumowanie …… 161

Jerzy Runge, Iwona Kantor-Pietraga, Anna Runge, Robert Krzysztofik
6. Demograficzny resize polskich miast – pomiędzy koniecznością a rzeczywistością …… 163

Iwona Kantor-Pietraga, Robert Krzysztofik
7. Mechanizm korzyści aglomeracji w rozwoju demograficznym miasta …… 169
 7.1. Wprowadzenie …… 169
 7.2. Ofensywna polityka demograficzna …… 176

Jerzy Runge, Anna Runge
8. Mechanizm konkurencyjnego rynku pracy jako cecha rozwoju demograficznego …… 183
 8.1. Wprowadzenie do modelu …… 183
 8.2. Przypadek modelowy – Kępno …… 187

Jerzy Runge, Robert Krzysztofik, Iwona Kantor-Pietraga, Anna Runge
9. Wnioski …… 195
 9.1. Wnioski wynikające z kwestii ubytku naturalnego ludności …… 195
 9.2. Wnioski wynikające ze zjawiska migracji wewnętrznych (międzymiejskich, miejsko-wiejskich i podmiejskich) …… 196
 9.3. Wnioski wynikające z kwestii redystrybucji przestrzennej ludności i międzymiejskiej konkurencji …… 196
 9.4. Wnioski wynikające z kwestii miejsca zamieszkania w mieście …… 197
 9.5. Wnioski wynikające z zagadnienia migracji zagranicznych …… 197

Literatura …… 199
Spis tabel i rycin …… 207