Olendrzy z Wielkiej Nieszawki i okolic

Książka Michała Targowskiego "Olendrzy z Wielkiej Nieszawki i okolic. Studium z dziejów osadnictwa olenderskiego w starostwie dybowskim w XVII-XVIII wieku" to kolejna pozycja
dotycząca problematyki olenderskiej w ofercie wydawniczej Muzeum. Tym razem tematem publikacji jest historia olendrów w okolicach Wielkiej Nieszawki, a więc miejsca, w którym w 2018 r. powstał Olenderski Park Etnograficzny.

Tematyka osadnictwa olenderskiego w ostatnich latach stała się jednym z priorytetów badawczych Muzeum Etnograficznego w Toruniu - pisze w przedmowie dyrektor Muzeum dr Hubert Czachowski. Wydaliśmy dwie książki Macieja Prarata "Gdzie Olędrzy mieszkali... Z badań nad drewnianymi zagrodami na Nizinie Sartowicko-Nowskiej" (2009) oraz "Architektura chłopska Doliny Dolnej Wisły w latach 1772-1945 i jej problematyka konserwatorska" (2012). Kilka lat później udało się nam przetłumaczyć z angielskiego i wydać podstawową monografię na temat historii menonitów, którzy byli prekursorami olenderskiego osadnictwa. Była to książka Petera J. Klassena "Menonici w Polsce i Prusach w XVI-XIX w." (2016).

Michał Targowski jest doktorem historii, wykładowcą na Wydziale Nauk Historycznych. Od lat bada i popularyzuje zagadnienia związane z osadnictwem olenderskim i dziejami menonitów Dolinie Wisły. Interesuje się również historią Torunia i Pomorza. Laureat Stypendium Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Nagrody Prezydenta Miasta Torunia w kategorii „Człowiek kultury”. Udziela się społecznie w Towarzystwie Miłośników Torunia, Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim, Mennonitischer Geschichtsverein oraz Fundacji „Dorotkowo”.

Autor przeanalizował takie źródła historyczne jak: oryginały i odpisy kontraktów dzierżawczych, księgi sądowe, wilkierze, korespondencję ze starostami czy pokwitowania
uiszczanych opłat – docierając do bardzo cennych informacji na temat codzienności olendrów, ewangelików i menonitów z Małej i Wielkiej Nieszawki, Rudaku, Stawek, Kozieńca, Koziboru czy
Duliniewa.

Spis treści:

Przedmowa  /7

Wstęp /9

Rozdział 1. Rozwój osadnictwa olenderskiego w starostwie dybowskim w XVI-XVIII wieku /17

Rozdział 2. Ustrój, organizacja i funkcjonowanie wsi olenderskich. Prawa i powinności olendrów /51

Rozdział 3. Mieszkańcy wsi olenderskich - struktura społeczna, wyznaniowa i etniczna  /79

Rozdział 4. Działalność gospodarcza olendrów /107

Rozdział 5. Wobec wyzwań otaczającego świata /121

Zakończenie  /141

Bibliografia /143

Aneks. Materiały źródłowe  /147

Summary  /157