Brat generała. Jerzy Sosnkowski (1893–1954)

Nominacja w konkursie Akademia 2024 na najlepszą książkę akademicką i naukową

Książka o Jerzym Sosnkowskim to pierwsza pełna, udokumentowana i bogato ilustrowana prezentacja twórczości i losów tej interesującej postaci. Utalentowany brat generała Kazimierza Sosnkowskiego zajmował się różnymi dyscyplinami sztuki – był architektem, projektantem wnętrz, scenografii, reklam, ilustratorem, pisał utwory poetyckie, opowiadania fantastyczne, opowiadania dla dzieci i reportaże. Stworzył i prowadził w latach 30. znakomite czasopismo „Wnętrze”. W licznych artykułach i felietonach prasowych dawał wyraz swojej fascynacji modernizmem i nowoczesną estetyką. Jako czynny architekt pracował też na stanowisku inspektora artystycznego Warszawy.

Dlaczego więc mimo gorączkowej aktywności w tak wielu dziedzinach, został niemal zupełnie zapomniany? Jak to się stało, że nie pojawiał się we wspomnieniach przyjaciół ani rodziny, a do niedawna nawet data jego śmierci nie była znana? Autor książki Dariusz Błaszczyk, który z detektywistyczną pasją tropił ślady Jerzego Sosnkowskiego, nie tylko zebrał fakty świadczące o jego intensywnym udziale w życiu artystycznym międzywojnia, lecz także nakreślił portret psychologiczny bohatera, który może być wyjaśnieniem tej zagadki.

Monografia zawiera wykaz prac Jerzego Sosnowskiego oraz spis jego międzywojennych publikacji liczący ponad 250 pozycji. W aneksie zamieszczono wybór tekstów Sosnkowskiego na temat estetyki miasta, architektury i nowoczesnego wzornictwa, publikowanych w „Naokoło Świata” i w „Kurierze Warszawskim”. Obszerna bibliografia oraz indeks nazwisk będą pomocą dla badaczy zainteresowanych architekturą i życiem artystycznym okresu międzywojennego.

O autorze:

Dariusz Błaszczyk, historyk sztuki, reżyser filmowy i teatralny, artysta sztuk wizualnych. Twórca filmów krótkometrażowych, projektów multimedialnych, wideoinstalacji, reżyser Teatru Polskiego Radia (2010–2023). Autor monografii Juliusz Żórawski. Przerwane dzieło modernizmu (2010) i Architektura teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (2016). Kurator wystaw Goldberg & Rutkowski (2013, TR Warszawa), PROJEKT/RYSUNEK – grafika projektów architektonicznych w okresie II RP (2018, Gdyński Weekend Architektury), El hermano del General. Jerzy Sosnkowski / 1893 Warszawa – 1954 Buenos Aires (2023, Buenos Aires).

Kim był Jerzy Sosnkowski? Zobacz zwiastun (animacja, muzyka, głos: Peter Łyczkowski)

Spis treści
11 Wstęp Rozdział 1
19 Burzliwe czasy
Rozdział 2
65 Szalone lata dwudzieste
69 Ja kocham lotnictwo
75 Arte decorativa
83 Decor 95 Reportaże literackie, publicystyka i wczesne nowele
108 W kręgu „Naokoło Świata"
115 Przewrót
120 Po przewrocie
Rozdział 3
129 Literatura
131 Dom filozofów
166 Literatura dziecięca
Rozdział 4
171 Przez kino do „Wnętrza"
175 Atlantic
183 Wnętrzarz
200 Miesięcznik „Wnętrze"
206 Neon Piłsudski
Rozdział 5
211 Architektura i okolice
213 Fundusz Kwaterunku Wojskowego
229 Pomnik tematem architektonicznym
237 Dwie wystawy wojskowe
244 Projekty konkursowe
244 - Plac Saski/Piłsudskiego
251 - Gmach Urzędu Patentowego
257 - Pomnik marszałka
Rozdział 6
269 Felietony architektoniczne. Inspektorat artystyczny
Rozdział 7
287 Tajemnice Jerzego Sosnkowskiego
Rozdział 8
325 Epilog
Aneks 331 Jerzy Sosnkowski - wybór felietonów
333 O nowoczesnej architekturze (1925)
338 Inspektorat artystyczny (1930)
341 Filozofia wnętrz mieszkalnych (1931)
343 Fundamenty estetyki (1932)
345 Przyroda, gmach, neon (1937)
348 Kto buduje? O kniei budowlanej (1938)
351 Drzewo i dom (1938)
354 U progu (1938)
357 Sztuka sztuk (1938)
359 Krew Merkurego (1939)
363 Publikacje Jerzego Sosnkowskiego
371 Spis prac Jerzego Sosnkowskiego. Projekty, konkursy, realizacje
375 Wykaz skrótów
377 Bibliografia
397 Źródła ilustracji
403 Indeks nazwisk