Architektura Rekreacyjna Książąt Młodego Dworu Stanisława Augusta

Stanisław August rozpoczynał panowanie wspierany przez Familię, a zwłaszcza stronnictwo Młodego Dworu, które tworzyli: bracia króla, jego stryjeczne rodzeństwo książęta Czartoryscy z małżonkami oraz przyjaciele August Fryderyk Moszyński, Franciszek Rzewuski i Franciszek Ksawery Branicki. Książęta Młodego Dworu, którzy po 1764 r. obejmowali urzędy wymagające pobytu w stolicy, potrzebowali tu też stworzyć swoje własne maisons de plaisance. Początkowo powstawały one jako założenia regularne. W latach 1774–1775 posiadłości te zostały powiększone. Te nowe części Simon Gottlieb Zug rozplanował już jako założenia krajobrazowe (zarazem dostosowując do nich partie starsze) – były to pierwsze polskie przykłady English landscape garden.

Ich styl wskazywali książęcy właściciele, którzy wybierali modne wśród oświeconej, kosmopolitycznej arystokracji wzory – formy krajobrazowe z pawilonami picturesque. Treści niesione przez te budowle odpowiadały też wezwaniu króla z mowy sejmowej z 1766 r. i jego programowi odnowy przez antykizację. W latach 1771–1785 wykształcił się nowy typ warszawskiego maison de plaisance książąt Młodego Dworu, posiadłości na poły prywatnej, a na poły publicznej, w której otwarta forma ogrodu krajobrazowego pozwalała na wpisywanie nowych treści.

SPIS TREŚCI:

WSTĘP ...7

1. MŁODY DWÓR STANISŁAWA AUGUSTA I JEGO MAISONS DE PLAISANCE ...13
1.1. Młody Dwór — między fetą, teatrem i ogrodem (1764-1773) ...13
1.2. Maisons de plaisance książąt Młodego Dworu — chronologia prac (1770-1784) ...26

2. POSIADŁOŚCI: PAŁACYKI, OGRODY, PAWILONY, WYPOSAŻENIE I DEKORACJE... 42
2.1. Powązki ...42
2.2. Mokotów ...57
2.3. Solec ...91
2.4. Zespół Góra — Książęce ...106

3. GENEZA ARTYSTYCZNA ...143
3.1. Maison de plaisance w tradycji rodowej książąt Młodego Dworu ...143
3.2. Ogrody książąt Młodego Dworu — między założeniami regularnymi a krajobrazowymi ...154

4. TREŚCI IDEOWE ORAZ ICH GENEZA ...202

5. MIEJSCE W DZIEJACH SZTUKI — OGRODY KSIĄŻĄT MŁODEGO DWORU JAKO TYP ...216

ANEKS I. Twórcy: architekci, ogrodnicy planiści i wykonawcy . . . . 229
ANEKS II. Powązki i Mokotów opisane w inwentarzu starostw (1770) i lustracjach królewszczyzn (1789) ...234 

WYKAZ SKRÓTÓW ...239
ŹRÓDŁA I OPRACOWANIA ...241
SPIS ILUSTRACJI ...289
SUMMARY ...305
INDEKS OSÓB ...325