Wydawcy

Ochrona krajobrazu w procesie przekształceń obszarów wiejskich

Dostępność: na wyczerpaniu
Cena: 57,00 zł 57.00
ilość egz.
dodaj do schowka
Pin It

Opis

Książka jest istotnym wzbogaceniem wiedzy teoretycznej oraz metodologii badań krajobrazowych. Będzie bardzo przydatnym oparciem dla decyzji związanych z realizacją praktycznych działań planistyczno-przestrzennych i architektonicznych na obszarach wiejskich.

Autorka dokonuje przekonującej analizy procesów przemian krajobrazu wiejskiego, jego interpretacji i miejsca we współczesnym społeczeństwie, doprowadzając dyskurs naukowy do sformułowania autorskiej koncepcji - modelu badawczego i do jej weryfikacji na przykładach wybranych obszarów wiejskich. Dyskurs ten jest jej niewątpliwym osiągnięciem naukowym, otwierającym zarazem nowe perspektywy badawcze. Na podkreślenie zasługuje fakt, że interdyscyplinarne podejście do zagadnień ochrony i kształtowania krajobrazu wiejskiego znalazło w pracy wyraz w integracji społeczno-kulturowych, przyrodniczych i architektoniczno-planistycznych aspektów prowadzonych badań. Ujęcie takie jest w polskiej Literaturze przedmiotu nowym, wartościowym wy-darzeniem. z recenzji prof. dr. hab. inż. arch. Andrzeja Baranowskiego - Politechnika Gdańska
Praca podejmuje problematykę podstaw teoretycznych oraz metodologii badań krajobrazu. Wskazuje też na aspekty aplikacyjne, czyli przełożenie wyników badań na praktykę. Planowanie krajobrazu jest w swej istocie interdyscyplinarne. Jego specyfika polega na korzystaniu z wyników badań różnych dyscyplin. Autorka podejmuje próbę poszukiwania wspólnych płaszczyzn i punktów widzenia, zawsze w odniesieniu do praktyki planowania, projektowania i zarządzania krajobrazem. W rozdziale l przedstawione zostały podstawowe założenia pracy, jej cel, zakres i układ. Rozdział 2 podejmuje problem specyfiki obszarów wiejskich oraz próbę odpowiedzi na następujące pytania: Co jest istotą „wiejskości"? Jak rozumiana była ona w przeszłości, a jak definiowana jest obecnie? Jakie konsekwencje niosą ze sobą zmiany funkcjonalne obszarów wiejskich oraz przeniesienie akcentów z produkcji na konsumpcję? Jakie nowe zjawiska przestrzenno-krajobrazowe towarzyszą tej zmianie? W tym rozdziale przedstawiony został również problem nowej konceptualizacji przestrzeni wiejskiej, związanych z tym społecznych wyobrażeń wiejskości, zróżnicowanych oczekiwań w stosunku do wsi i wiejskiego krajobrazu oraz charakteru relacji miasto-wieś. Przyszłość obszarów wiejskich, uwarunkowaną wieloma czynnikami różnej natury (ekonomicznej, politycznej, społecznej, technicznej, środowiskowej), o różnej genezie i zakresie oddziaływania (lokalnym, regionalnym, globalnym) jest przedmiotem współczesnych debat, wizji i strategii. W pracy zaprezentowane zostały wybrane prognozy i scenariusze rozwoju obszarów wiejskich. Rozdział 3 prezentuje wybrane aspekty związane z krajobrazem, jego istotą i konceptualizacją, w tym: współczesne podejście do badań krajobrazu (nowe teorie i metody), relacje między ludźmi i krajobrazem (w przeszłości i obecnie), znaczenie ba-dań nad historycznym procesem kształtowania krajobrazu i jego współczesną dynamiką, relacje między ekologią a kompozycją krajobrazu, problemy badań interdyscyplinarnych. Rozdział 4 porusza szerokie spektrum zagadnień związanych z ochroną krajobrazu. Prezentuje obecną politykę krajobrazową w Europie zarówno w kontekście nowych instrumentów prawnych (Europejskiej Konwencji Krajobrazowej), jak i nowych koncepcji planistycznych i projektowych, stanowiących alternatywę dla obecnej praktyki. Przedstawia też ideę „myślenia krajobrazowego" - nowego podejścia do ochrony krajobrazu jako wieloaspektowego procesu realizowanego na różnych poziomach planowania i zarządzania. Rozdział 5 zawiera rozwinięcie tezy, że identyfikacja i interpretacja krajobrazu jest podstawą jego ochrony, planowania i zarządzania. Omawia wybrane metody badań krajobrazu, stosowane dla jego opisu, zrozumienia i podejmowania właściwych decyzji w gospodarowaniu przestrzenią wsi, zwracając uwagę na ich systemowe zastosowanie i związki z planowaniem i zarządzaniem. Prezentuje wybrane metody, stosowane i rozpowszechnione w praktyce europejskiej. Powyższe zagadnienia tworzą bazę do konstruowania autorskiego modelu wieloaspektowych badań krajobrazu przedstawionego w rozdziale 6. Model, oparty na trzech poziomach poznawania i rozumienia krajobrazu, pozwala na uchwycenie i rejestrację komponentów tożsamości krajobrazu w skali lokalnej, to znaczy w skali wsi lub zespołu wsi. Poza opisem charakteru krajobrazu uwzględnia też aspekt jego dynamiki, trwałości i wrażliwości na zmiany. Model badawczy został poddany weryfikacji na wybranych obszarach wiejskich z terenu Wielkopolski i Pomorza. Przeprowadzona dyskusja wyników stała się podstawą do wskazania przydatności zaproponowanego modelu badawczego w praktyce planowania i zarządzania krajobrazem na obszarach wiejskich.

SPIS TREŚCI:

1. WSTĘP 9

1.1. Zarys problemu i uzasadnienie podjęcia tematu 9 1.2. Założenia i cel pracy 11 1.3. Metoda, zakres i konstrukcja pracy 13 1.4.Stan badań 15
2. OBSZARY WIEJSKIE - PROCESY ROZWOJOWE A ZMIANY KRAJOBRAZU 19

2.1. Problemy z definiowaniem wiejskości 19 2.2. Obszary wiejskie - nowa perspektywa  23 2.2.1. Zmiana definicji 23 2.2.2. Delimitacja i typologia 24 2.2.3. Od wsi produkcji do wsi konsumpcji 27 2.2.4. Zmiany przestrzenne - konsekwencje krajobrazowe 29 2.3. Społeczne oczekiwania w stosunku do wsi i wiejskiego krajobrazu 31 2.3.1. Model życia a percepcja przestrzeni 31 2.3.2. Rolnictwo przyjazne dla środowiska 33 2.3.3. Zapasowe tereny rozwojowe miasta 36 2.3.4. Miejsce dobrego życia 38 2.3.5. Sprzedaż i konsumpcja „wiejskiego ideału"  41 2.3.6. Wartości i wybory 44 2.4. Nowe paradygmaty rozwojowe 46 2.4.1. Rozwój zrównoważony 46 2.4.2. Tożsamość kulturowa 48 2.4.3. Odnowa wsi 50 2.5. Prognozy, wizje, scenariusze 52 2.5.1. Tendencje rozwoju 52 2.5.2. Przyszłość wsi europejskiej 53 2.5.3. Przyszłość wsi polskiej 57 2.5.4. Przyszłość „wiejskości" 59
3. TEORIA I JĘZYK W BADANIACH KRAJOBRAZU 61

3.1. Teoretyczne i metodologiczne podstawy ochrony i planowania krajobrazu wiejskiego 61 3.2. Konceptualizacja krajobrazu - zmiana perspektywy 63 3.3. Krajobraz jako funkcja relacji społecznych 67 3.3.1. Wprowadzenie 67 3.3.2. Społeczne wytwarzanie przestrzeni 69 3.3.3. Spójność przestrzenno-krajobrazowa a spójność społeczna 71 3.3.4. Miejsce w przestrzeni - lokalny i realny wymiar krajobrazu 74 3.3.5. Krajobraz w trójczłonowym modelu rzeczywistości - konsekwencje dla ochrony, planowania i zarządzania 78 3.4. Krajobraz jako zapis procesów historycznych 80 3.4.1. Wprowadzenie 80 3.4.2. Przeszłość we współczesnym krajobrazie – palimpsest 82 3.4.3. Krajobraz jako tekst - czytanie krajobrazu 86 3.4.4. Zmiany krajobrazu - siły sprawcze 90 3.4.5. Zmiany percepcji 91 3.5. Krajobraz jako system ekologiczno-kulturowy 93 3.5.1. Wprowadzenie 93 3.5.2. Koncepcja usług krajobrazowych 94 3.5.3. Ekologia a estetyka 96 3.6. Znaczenie badań interdyscyplinarnych i transdyscyplinarych dla poszukiwania istoty krajobrazu oraz jego planowania  99 3.6.1. Tradycja badawcza, język, paradygmaty 99 3.6.2. Przekraczanie granic - problemy i szansę 101
4. POLITYKA KRAJOBRAZOWA - NOWY WYMIAR OCHRONY KRAJOBRAZU 105

4.1. Zmiana koncepcji - od konserwacji do zarządzania 105 4.2. Ochrona krajobrazu w krajach europejskich 108 4.2.1. Wspólna polityka krajobrazowa 108 4.2.2. Indywidualne doświadczenia europejskie - wybrane metody i instrumenty 110 4.3. Praktyka ochrony krajobrazu w Polsce w świetle zapisów Europejskiej Konwencji Krajobrazowej 117 4.3.1. Zarys problemu 117 4.3.2. System zarządzania krajobrazem kulturowym wsi – bariery i zakłócenia 118 4.3.3. Ochrona krajobrazu w planowaniu przestrzennym - idea a praktyka 121 4.4. Planowanie krajobrazu 125 4.5. Myślenie krajobrazowe 129} 4.5.1. Wprowadzenie 129 4.5.2. Podejście strategiczne 131 4.5.3. Nowe koncepcje planistyczne i projektowe 134 4.5.4. Lokalne systemy społeczno-krajobrazowe 140 4.5.5. Świadomość społeczna - odbudowa tożsamości krajobrazowej 144
5. IDENTYFIKACJA, INTERPRETACJA I OCENA KRAJOBRAZU JAKO PODSTAWA PLANOWANIA 147

5.1. Identyfikacja struktury krajobrazu 147 5.2. Badanie charakteru krajobrazu metodą LCA 151 5.2.1. Ewolucja metody 151 5.2.2. Założenia i schemat działania 154 5.2.3. Zastosowanie metody LCA w planowaniu i zarządzaniu krajobrazem wiejskim 157 5.3. Interpretacja krajobrazu 161 5.3.1. Od czytania do wyjaśniania i zrozumienia 161 5.3.2. Ocena historycznego charakteru krajobrazu w metodzie HLC 162 5.4. Zintegrowana ocena wizualno-ekologiczna 165 5.4.1. Cel i założenia oceny zintegrowanej 165 5.4.2. Kryteria i wskaźniki 167 5.5. Ocena procesu zmian 176 5.5.1. Dynamika zmian 176 5.5.2. Zasięg i kierunek zmian 178
6. MODEL BADAWCZY: BIOGRAFIA - STRUKTURA – WIZERUNEK 181

6.1. Założenia 181 6.2. Schemat postępowania 183 6.3. Weryfikacja modelu badawczego na wybranych obszarach wiejskich 187 6.3.1. Cel i zakres badań 187 6.3.2. Krajobraz „średniowieczny" 188 6.3.3. Krajobraz „olęderski" 195 6.3.4. Krajobraz rolniczy parkowy 200 6.3.5. Wnioski z badań 207
7. ZAKOŃCZENIE 213

Literatura przedmiotu 217 Streszczenie 239 Summary 241

Dane techniczne

Autor Elżbieta Raszeja
Liczba stron 242
Wydawnictwo UP Poznań
ISBN 9788371608209
Format [mm] B5

Tytuły polecane

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Realizacja: N4K.eu
Sklep internetowy Shoper.pl