Kontrasty, metamorfozy, styl. Komentarze

Zestaw dziewięciu komentarzy otwiera, podobnie jak i w części I, przypomnienie o fascynującej i nie do końca jeszcze zbadanej właściwości zatrzymywania czasu w kontakcie z dziełem sztuki, w tym także z dziełem sztuki architektonicznej.

Drugi komentarz jest dopowiedzeniem do współczesnych dynamicznych relacji pomiędzy teorią i praktyką architektoniczną.
Bezpośrednio do drugiego komentarza nawiązuje trzeci, którego przedmiotem jest zmienność losów krytyki architektonicznej oraz niejasna sytuacja intelektualna samych krytyków we współczesnych realiach globalizacyjnych.

Komentarz czwarty umożliwia poznanie problematycznego zagadnienia oceny, wartościowania dzieła architektury, ze szczególnym podkreśleniem zawirowań w estetyce, która usiłuje sklasyfikować i opisać wciąż aktualne zjawiska kiczu, w tym kiczu architektonicznego, a także wychodzi naprzeciw nowym antyartystycznym oddziaływaniom kampu. Estetyka dzisiejsza, która posługuje się niedostatecznie wypracowanymi metodami, nie jest w stanie oceniać nowej estetycznej sytuacji, lecz opisuje sytuacje pozornie istotne, staje się zaprzeczeniem samej siebie. Estetyka stała się niekontrolowaną działalnością filozoficzną.

Kolejny, piąty Komentarz powraca do zjawiska osobowości wybitnych projektantów, podejmuje próbę określenia zaistnienia zjawiska „gwiazdy architektonicznej" w skali globalnej. W ramach studium przypadku odradzania się ideałów architektury Corbusierowskiej, przywołane zostały niezwykłe cechy osobowości tego architekta, które stanowią o niesłabnącej sile wpływu Corbusiera na współczesnych architektów średniego i młodego pokolenia. Na tym tle uzasadnia się potrzebę istnienia odtwórców w architekturze współczesnej, dlatego że badania poprzedzające powstanie koncepcji przestrzennej pochłaniają wiele czasu (na przykład badanie kontekstu kulturowego, historii miejsc, środowiska geograficznego); podobnie jest z inwestowaniem czasu w każde kolejne przedsięwzięcie kubaturowe. Tymczasem w pośpiesznej, naznaczonej konsumpcjonizmem rzeczywistości, dochodzi do powielania form ogólnie znanych i uznanych za atrakcyjne. Architekci, odtwarzając rzeczy znane, stają się twórcami-odtwórcami.

Komentarz szósty dotyczy mitu i jego żywotności, siódmy opisuje podwójną rzeczywistość architektury, ósmy porusza kwestie "obrazowania" architektury, ostatni komentarz jest pochwałą rysunku.

SPIS TREŚCI:

WSTĘP - „Czy architekt to magister, czy inżynier" 7

KOMENTARZE
Komentarz I - Architektura i czas 17
Komentarz II - Magia teorii 25
Komentarz III - Ewolucja krytyki architektonicznej 35
Komentarz IV - Estetyka (nie)kontrolowana 49
Komentarz V - Twórcy i odtwórcy 61
Komentarz VI - Mity architektoniczne 83
Komentarz VII - Rzeczywistość architektury 95
Komentarz VIII - Obrazowanie- słowo i fotografia 107
Komentarz IX - Strefa rysunku 121

ZAKOŃCZENIE - Czy architektura to sztuka? 139

BIBLIOGRAFIA 151
ROZWAŻANIA O LITERATURZE ARCHITEKTONICZNEJ 157
INDEKSY 161
STRESZCZENIA 187
ZRÓDŁA ILUSTRACJI 175