Eseje o tożsamości miejsca

Wprowadzenie
Artykuły zebrane w niniejszej publikacji pochodzą z lat 2007-2012 i w więk-
szości znalazły już swoje miejsce w Tece Komisji Architektury, Urbanistyki i Stu-
diów Krajobrazowych PAN o/Lublin (tomy II i III), ogólnopolskich czasopismach
naukowych (Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej, Przestrzeń i Forma,
czasopiśmie naukowo-dydaktycznym pod patronatem PAN o/Gdańsk, w wydaw-
nictwie Politechniki Lubelskiej Budownictwo i Architektura) lub wydawnictwach
pokonferencyjnych (np. monografii Nowoczesność w architekturze, wydawnictwo
Politechniki Śląskiej). Zebranie ich w jednym miejscu pozwala jednak spojrzeć na
zagadnienie tożsamości miejsca bardziej całościowo i przez pryzmat różnych zja-
wisk i doświadczeń: wpływu otoczenia i kontekstu na nową architekturę w Polsce
i na świecie, zrozumiałości i czytelności przekazu przestrzennego, projektowania
architektury w kontekście kulturowym – w rejonach wielokulturowych czy też
zupełnie odmiennych kulturowo, a także istnienia swoistego „kodu genetycznego”,
właściwego konkretnemu miejscu.
Do publikacji wybrano 11 artykułów z bogatego dorobku autora, najbardziej
przekrojowo i różnorodnie ukazujących tematykę tożsamości miejsca.
Autor porusza zagadnienia i problemy związane zarówno z przykładami z Pol-
ski, jak i z zagranicy, nierzadko odwołując się do własnych doświadczeń – np. do
projektu rewitalizacji rynku w Żelechowie, planów dla miasta Misurata w Libii
czy obiektu Wschodniego Innowacyjnego Centrum Architektury w Lublinie.
Niniejszy zbiór jest drugim elementem zaplanowanego przez autora cyklu na
temat tożsamości i wielokulturowości. Pierwszą publikacją jest wydana w 2011 r.
monografia zatytułowana Tożsamość miejsca. Kryterium w projektowaniu archi-
tektonicznym (wyd. Politechniki Lubelskiej). Kolejne dwie – analizy nt. wielokul-
turowości, monografia Znaczenie tożsamości miejsca w regionie wielokulturowym
oraz praca o Wschodnim Innowacyjnym Centrum Architektury w Lublinie (jako
świadomej realizacji z poszanowaniem kontekstu) – są obecnie w przygotowaniu,
ich ukazanie planowane jest na 2013 rok.

Spis treści
Wprowadzenie .................................................................................................................. 7
O autorze ........................................................................................................................... 8
Jan Wrana
„Nowa” tożsamość w przestrzeni miasta .................................................................... 11
Jan Wrana
Identyfikacja miejsca jako wyzwanie w procesie globalizacji idei projektowych .. 23
Jan Wrana
Architektura z poszanowaniem miejsca ..................................................................... 37
Elżbieta Przesmycka, Zbigniew Radziewanowski, Jan Wrana
Ochrona środowiska – drogą zachowania tożsamości kulturowej miejsca............ 51
Jan Wrana, Agnieszka Fitta
WICA w Lublinie – przykłady poszanowania MIEJSCA ........................................ 59
Jan Wrana, Agnieszka Fitta
Architektura a kontekst miejsca ................................................................................... 73
Jan Wrana
Projekty rewitalizacji przestrzeni publicznych śródmieść w regionach
odmiennych kulturowo – doświadczenia ................................................................... 81
Jan Wrana
Architektura – zrozumiały komunikat przestrzenny ................................................ 89
Jan Wrana
Współczesna forma architektoniczna a kontekst miejsca ........................................ 95
Jan Wrana
Przekraczanie granicy pamięci...................................................................................101
Jan Wrana, Aleksandra Jarocka
Nowa szansa rewaloryzacji i modernizacji dawnego Pałacu Sobieskich
przy ulicy Bernardyńskiej 13 w Lublinie ..................................................................111
Podsumowanie .............................................................................................................121
Bibliografia ....................................................................................................................123
Spis i źródła ilustracji...................................................................................................129