Newsletter

Polecamy
Turris fortissima nomen Domini. Murowane wieże mieszkalne w Królestwie Polskim od 1300r. do połowy XVI w.
Piotr Lasek
53.00 zł
Turris fortissima nomen Domini. Murowane wieże mieszkalne w Królestwie Polskim od 1300r. do połowy XVI w.
Autor: Piotr Lasek
ISBN: 9788363877422
Wydanie: 2013
Strony: 406
Wymiary: 165x230 mm
Okładka: miękka
Ilustracje: ok. 100


Więcej o książce

Niniejsza rozprawa jest wynikiem fascynacji architekturą obronno-rezydencjonalną jako drugim, po świątyniach, największym medium średniowiecznego świata. To właśnie ta fascynacja wpłynęła na moje poszukiwania dzieł architektury, będących nie tylko „sztuką kształtowania przestrzeni, ale także nośnikiem znaczenia”. Warsztat historyka sztuki, przystosowany do prowadzenia wieloaspektowej analizy formalnej i porównawczej, pozwala bowiem zarówno na dostrzeganie nowych związków i zależności między poszczególnymi realizacjami, jak też umożliwia szerokie studia nad kontekstem powstania danego dzieła (historycznym, społecznym, symbolicznym czy estetycznym). Bez naszkicowania tegoż kontekstu często relikty budowli pozostają już na zawsze stosem ,,rozlasowanych cegieł leżących na anonimowym kopcu ziemnym”, zamiast stanowić jeszcze jeden element do badania obrazu średniowiecznej architektury obronno-rezydencjonalnej.

Jednocześnie analiza formalna i porównawcza, wchodząca w skład instrumentarium badawczego historii sztuki, pozwala, jak słusznie podkreślił Tomasz Ratajczak, również na nowe interpretacje zabytków wielokrotnie już omawianych i badanych, a nawet zapoznanych. Lektura książki Teresy Jakimowicz, poświęconej dworom murowanym XVI stulecia, zwróciła też moją uwagę na potrzebę zbadania genezy i dziejów wieży mieszkalnej w rodzimej architekturze obronno-rezydencjonalnej4. Potrzeba ta wydała mi się tym ważniejsza, iż w polskiej literaturze przedmiotu nie powstało jeszcze podobne studium historyka sztuki. Tymczasem, wedle Jakimowicz, to właśnie średniowieczne wieże mieszkalne ukształtowały w dużej mierze obraz siedzib szlacheckich w początku epoki nowożytnej. Pozwala to spojrzeć na historię architektury obronno-rezydencjonalnej w naszym kraju jako na długi i wieloaspektowy proces, ogólnie zakorzeniony W historii przemian europejskiej architektury militaris, ale też obarczony lokalną specyfiką„nieba i zwyczaju polskiego”.

Dla pełnego rozpoznania owego procesu niezbędne jest kompleksowe opracowanie poszczególnych typów architektonicznych, w tym zwłaszcza wież mieszkalnych. W toku badań i kwerend dostrzegłem także potrzebę uporządkowania terminologii i materiału badawczego, dotyczącego tego typu siedzib. Tak powstała koncepcja rozprawy, która umożliwiłaby przeprowadzenie szerszych analiz porównawczych, uchwycenie genezy omawianego zjawiska, stosunków ilościowych, wiodących nurtów przemian, jak też ukazała najpilniejsze potrzeby badawcze. Dzieło architektury, jego forma, sposób konstrukcji, dekoracji itp. stanowią dla historyka sztuki najistotniejsze źródło informacji, zwłaszcza gdy inne źródła są niedostępne lub milczą. Dlatego też interesowały mnie przede Wszystkim wieże murowane, których stan zachowania umożliwiał zastosowanie metod badawczych, właściwych dla historii sztuki. Niemniej w swych rozważaniach starałem się również uwzględniać realizacje drewniane, pod warunkiem, iż w toku eksploracji archeologicznych ujawniono ich wieżowy charakter, jak też potwierdzono rolę mieszkalną.

SPIS TREŚCI:

1. Zagadnienia wstępne 7
Cel, metoda, zakres terytorialny i chronologiczny badań 11
Sprecyzowanie pojęć 13
Geneza i rozwój typu. Najstarsze donżony we Francji
i na Wyspach Brytyjskich 23
Stan badań nad wieżami mieszkalnymi W Polsce 36

2. Wieże mieszkalne na terytoriach piastowskich do początku XIV W. 39
Najstarsze wieżowe siedziby na Śląsku 39
Początki wież mieszkalnych poza ziemiami śląskimi. Realizacje
książąt dzielnicowych 47
Wieżowe siedziby biskupie 54
Problem najstarszych siedzib możnowładczych 60

3. Wieże mieszkalne W Królestwie Polskim XIV-XVI W. 72
Okres wpływów czeskich 72
Czasy Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego 84
Czasy andegaweńskie 151
Czasy Jagiellonów 158

4. Analiza funkcjonalna 217
Wieża jako punkt oporu 217
Wieża jako mieszkanie 237

5. Podsumowanie 263

Summary 284
Użyte skróty 290
Bibliografia 291
Indeks osobowy 334
Indeks nazw historycznych i miejscowości 348
Spis ilustracji W tekście 356
Spis tablic barwnych 367
Tablice barwne 371

Powiązane produkty

Sklep internetowy Shoper.pl