Newsletter

Polecamy
Oblicza modernizmu w architekturze
(red) Ryszard Nakonieczny, Justyna Wojtas-Swoszowska
49.00 zł
Oblicza modernizmu w architekturze
Autor: (red) Ryszard Nakonieczny, Justyna Wojtas-Swoszowska
ISBN: 978-83-7164-764-2
Wydanie: 2014
Strony: 260
Wymiary: 210 x 270
Okładka: miękka
Ilustracje: liczne! czarno-białe


Więcej o książce

Publikacja podsumowuje dwa międzynarodowe seminaria z 2006 i 2010 roku oraz towarzyszące im wydarzenia, przygotowane w Katedrze Historii i Teorii Architektury na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
Jej zawartość odwołuje się do dyskutowanych wówczas problemów i obiektów będących tematem rozważań.

Modernizm narodził się w wielkich metropoliach intelektualnych Europy: Wiedniu, Berlinie, Paryżu. Szybko się rozprzestrzenił, docierając nawet na obszary dalekich peryferii. Zanim jednak wypracował swą radykalną regułę nakazującą realizację architektury pragmatycznej, higienicznej, ekonomicznej i utylitarnej, meandrował po wielu płyciznach, rozbijając swe doktryny na zrębach klasyki i tradycji. Jego liczne nurty uwalniały się stopniowo spod wpływów przeszłości, wydając niedojrzałe jeszcze owoce secesji (art nouveau) czy ekspresjonizmu. Kulminacja nastąpiła już w fazie tzw. stylu międzynarodowego, inaczej zwanego funkcjonalizmem. Wówczas demiurgami stali się Le Corbusier, Walter Gropius czy Ludwig Mies van der Rohe, którzy znaleźli wielu naśladowców po wszystkie krańce kontynentu. Po drugiej wojnie światowej modernizm wszedł w fazę późną, schyłkową, a nawet manieryczną, przełamując radykalnie lakoniczny, gładki i pudełkowy charakter realizacji sprzed wojny. Nastąpiła pewnego rodzaju komplikacja i zwrot ku efektom rzeźbiarskim i organicznym. Eksponowano szorstkość i surowość przy pełnej „szczerości” materiałów. Niestety, niejednokrotnie wypaczono szczytne idee stylu poprzez wznoszenie megastrukturalnych osiedli wielkopłytowych, o niskim standardzie wykonawczym w zakresie nie tyle materiału i konstrukcji, ile przede wszystkim dyspozycji przestrzeni wewnętrznych i zewnętrznych. Projektowano dla klienta masowego, lekceważąc indywidualne potrzeby. Tak nastąpił kres idei. Wymownym przykładem upadku doktryny stało się wyburzenie osiedla Pruitt-Igoe w Saint Louis w 1972 roku, projektu Minoru Yamasakiego. Modernizm jednakże nie zginął. Żyje i odradza się ze zdwojoną siłą po okresie postmodernizmu i fetyszyzmu wobec ekstrawaganckiej formy. Neomodernistyczne budynki stanęły w każdym niemalże zakątku świata. Szczytne cele przedwojennego nurtu znajdują ciągle swych zwolenników nie tylko w zakresie powierzchownej estetyki.Granice modernizmu są więc płynne, roztapiają się w czasie i w przestrzeni; podziwiamy obiekty dawne, ale też najnowsze, słynne i nieznane.
W cieniu pozostają szczególnie obszary peryferyjne, które nigdy nie skupiały na sobie wystarczającej uwagi naukowców. Nie zostały jeszcze w pełni rozpoznane. Peryferia musiały zawsze mierzyć się z problemem własnej granicy politycznej, gospodarczej, kulturowej czy estetycznej. Ich odległe położenie względem metropolii sprzyjało indywidualizacji i próbom samookreślenia. Nasiliło się to szczególnie w dwudziestoleciu międzywojennym. Wówczas polskie kresy wschodnie, zachodnie, północne i południowe na gruncie idei nowoczesności budowały własny wizerunek, swoją nową porozbiorową tożsamość. Biały modernizm zagościł na Pomorzu (np. Gdynia, Jurata, Hel), Kujawach (Bydgoszcz, Toruń), Górnym Śląsku (Katowice, Chorzów, Bielsko, Cieszyn, Skoczów), by przeciwstawić się architekturze poprzedniego okresu. Peryferie niekoniecznie przejawiały słabość i wtórność wobec swych centrów; miały pewną nad nimi przewagę. Na ich obszarach mieszały się wpływy rodzimych i ościennych kultur, co doprowadziło do zróżnicowania idei i wytwarzania lokalnego kolorytu zjawiska nowoczesności. Transgraniczna rywalizacja wymusiła tu dynamikę i wzrost ruchu inwestycyjnego. Czasami kultury lokalne oddziaływały na stołeczne, tworząc skomplikowaną układankę w sieci powiązań i wzajemnych zależności. Sprawiło to, że poznawanie modernizmu jest pasjonujące i dostarcza wiele satysfakcji.

SPIS TREŚCI:

Część pierwsza. Paradygmat luksusu w architekturze modernizmu XX wieku
 
Andrzej Niezabitowski: Modernizm luksusowy – sprzeczności w założeniach czy paradoksy rozwoju?
 
Andrzej Białkiewicz: Gmach zakonny a paradygmat luksusu
 
Aleksander Buriak: Luksus wertykalny
 
Ewa Chojecka: Zamek prezydenta RP w Wiśle i willa Tugendhatów w Brnie
 
Romana Cielątkowska: Detal przestrzeni publicznej wielorodzinnej architektury mieszkaniowej Lwowa okresu modernizmu
 
Jerzy Cibis, Wiesław Olejko: Egalitarny wymiar luksusu w architekturze modernistycznej
 
Jacek Friedrich: Willa inż. Pacześniaka w Sopocie projektu Włodzimierza Padlewskiego. Luksus w realiach socjalistycznych?
 
Izabela Golicz: Luksus upowszechniony
 
Nad’a Goryczková: Willa Eduarda Lisky projektu Lubomíra i Čestimíra Šlapetów w Śląskiej Ostrawie a obiekty zrealizowane przez Adolfa Loosa i Miesa van der Rohe na czeskich ziemiach
 
Krystyna Kirschke, Paweł Kirschke: Warenhause Wertheim
 
Agnieszka Kłopotowska, Maciej Kłopotowski: O prestiżu rzeczy zbudowanych, niezbudowanych i nie do zbudowania
 
Grażyna Kodym-Kozaczko : Zespół pomnika Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie
 
Beata Komar: Modernistyczne budownictwo mieszkaniowe na bazie szkieletu stalowego na Śląsku
 
Wanda Kononowicz: Aspekty luksusu we wrocławskich osiedlach mieszkaniowych lat dwudziestych XX wieku
 
Irma Kozina: Modernizm – paradygmat luksusu czy minimum egzystencjalne?
 
Jakub Lewicki: Luksusowa kamienica wczesnego modernizmu
 
Beata Makowska: Niezwykły polski modernizm
 
Piotr Marciniak: Czy modernizm może być luksusowy?
 
Adam Nadolny: Luksus kontrolowany
 
Ryszard Nakonieczny: Luksusowa architektura Katowic w latach międzywojennych (1922–1939)
 
Joanna Olenderek: Wciąż niedościgniony paradygmat luksusowej zabudowy mieszkaniowej zrealizowanej w Łodzi w latach trzydziestych XX wieku
 
Andrzej Owczarek: Awangarda stosowana
 
Jadwiga Roguska: Afirmacja, rezerwa, krytyka
 
Hubert Szneider: Paradoks luksusu
 
Jadwiga Urbanik: Luksusowe domy jednorodzinne – dwa oblicza funkcjonalizmu okresu międzywojennego
 
Paweł Wąsowsk: Warszawskie wille projektu Bohdana Pniewskiego
 
Justyna Wojtas-Swoszowska: Relatywizm pojęcia luksusu w architekturze
 
Maria Żychowska: Aleje w stylu MoMo
 
Seminarium „Paradygmat luksusu w architekturze modernizmu XX wieku”. Informacje
 
 
Część druga. Trójgłowy smok. Architektura dwudziestolecia międzywojennego na Górnym Śląsku (1922–1939)
 
Ewa Chojecka: Kształt pamięci o trójgłowym smoku
 
Andrzej Niezabitowski: O estetyce awangardowej architektury lat 1922–1939 w ujęciu percepcyjnym i poznawczym
 
Seminarium „Trójgłowy smok. Architektura dwudziestolecia międzywojennego na Górnym Śląsku”. Informacje

Powiązane produkty

Sklep internetowy Shoper.pl