Newsletter

Polecamy
Fortyfikacje Gdańska
(red.) Grzegorz Bukal
87.00 zł
Fortyfikacje Gdańska
Autor: (red.) Grzegorz Bukal
ISBN: 9788392594253
Wydanie: II poszerzone, 2009
Strony: 282
Wymiary: 170x245 mm
Okładka: twarda
Ilustracje: liczne, czarno-białe


Więcej o książce

Zawarty w niniejszym tomie zbiór tekstów jest wynikiem sesji naukowej pt.
Fortyfikacje Gdańska, która odbyła się w dniach 27-30 maja 2004 w Gdańsku
(w ramach II Bałtyckiego Festiwalu Nauki), zorganizowana przez Nadbałtyckie
Centrum Kultury we współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki Gdańskiej i Archiwum Państwowym w Gdańsku.

Cały tom podzielony został na dwie części. W pierwszej, zatytułowanej Historia znajdują się artykuły o historycznych aspektach fortyfikacji. Otwiera ją tekst Bogusława Dybasia omawiający relacje między Gdańskiem a Rzecząpospolitą i znaczenie twierdzy gdańskiej w skali całego państwa. Po nim zamieszczono teksty opisujące kształtowanie się architektury gdańskich fortyfikacji w okresie nowożytnym, oparte po części na niepublikowanych dotąd materiałach (Grzegorz Bukal, Igor Strzok), aż po czasy najnowsze (Marcin Dudek). Tekst Marii Lewickiej zwraca uwagę na oddziaływanie architektury obronnej Gdańska na fortyfikacje Wrocławia. Znalazły się tu także artykuły traktujące wprawdzie nie o fortyfikacjach, ale bezpośrednio dotyczące problematyki obronności miasta w przeszłości - Antoniego Chodyńskiego o uzbrojeniu twierdzy oraz Jakuba Szczepańskiego o znaczeniu systemu wodnego dla obronności Gdańska.
Niezwykle rzadko omawiane przez historyków kwestie znaczenia i praktycznego funkcjonowania fortyfikacji w sferze propagandowej poruszył na przykładzie twierdzy Wisłoujście Edmund Kizik. Sfery propagandowo-mitologicznej wokół wydarzeń dotyczących twierdzy gdańskiej poświęcony jest tekst Mieczysława Abramowicza. Pewną odrębnością charakteryzują się na tym tle teksty Marcina Westphala
i Stanisława Flisa, omawiające niezwykle cenne archiwalia dotyczące gdańskich
fortyfikacji i militariów, znajdujące się w Archiwum Państwowym w Gdańsku.

Część drugą, Fortyfikacje historyczne w mieście współczesnym, której tytuł zapożyczony został wprost z tekstu Piotra Molskiego, rozpoczyna jego artykuł dotyczący problemów funkcjonowania fortyfikacji historycznych w dzisiejszych miastach europejskich. W odniesieniu do Gdańska uzupełnia go teoretyczna refleksja Lucyny Nyki. Artykuły Grzegorza Sulikowskiego i Bogny Lipińskiej sprowadzają tę problematykę na grunt techniczny w dziedzinie planowania przestrzennego i urbanistyki. Przykładem rozwiązań szczegółowych w odniesieniu do fortyfikacji są, budzące uzasadnione kontrowersje, zamierzenia adaptacji i przekształceń niezwykle eksponowanego w krajobrazie Gdańska i dobrze zachowanego zespołu fortyfikacji Grodziska, zaprezentowane przez Marcina Górskiego oraz Grażynę Pilarczyk i Sławomira Kruczkowskiego.
Sesja, na której przedstawiono materiały stanowiące podstawę dla tej książki,
a także imprezy jej towarzyszące - wystawa archiwaliów oraz wędrówki po forty-
fikacjach (kontynuowane podczas kolejnego Festiwalu Nauki w roku 2005) spot-
kała się nadzwyczaj szerokim zainteresowaniem.
Ogromny społeczny odzew na nową jakość poznawania miasta przyczynił się
do redefinicji miejskiej turystyki, do zobaczenia zabytku architektury militarnej
jako spójnego i nierozłącznego fragmentu miasta, bez którego trudno zrozumieć
całościową strukturę przestrzenną organizmu miejskiego (dotyczy to np. rejonu
Placu Wałowego i Dolnego Miasta). Zainteresowanie gdańszczan jest wyraźnym
świadectwem społecznej wrażliwości oraz potrzeby poznawania i oswajania po-
siadanego dziedzictwa kulturowego.
 
SPIS TREŚCI:
Grzegorz Bukal, Przedmowa 7

HISTORIA
Bogusław Dybaś, Gdańsk - forteca Rzeczypospolitej 15
Grzegorz Bukal, Fortyfikacje Gdańska 1454-1793 24
Igor Zbigniew Strzok, Fortyfikacje XIX-wiecznego Gdańska 58
Marcin Dudek, Fortyfikacje nadbrzeżne Gdańska w pierwszej połowie XX w. 74
Maria Ludwika Lewicka, Mistrz Jan z Lindau - budowniczy XVI-wiecznych fortyfikacji w Gdańsku i Wrocławiu 85
Antoni Romuald Chodyński, Potencjał militarny Gdańska w drugiej połowie XVI wieku 102
Jakub Szczepański, Woda a obrona miasta 129
Edmund Kizik, Odwiedziny Twierdzy Wisłoujście w XVII i XVIII wieku 141
Mieczysław Abramowicz, 2 stycznia 1814 roku w Gdańsku 150
Marcin Westphal, Architektura militaris grodu nad Motława w zbiorach Archiwum Państwowego w Gdańsku 156
Stanisław Flis, Fortyfikacje nadbrzeżne Zatoki Gdańskiej w archiwaliach 169

FORTYFIKACIE HISTORYCZNE W MIEŚCIE WSPÓŁCZESNYM
Piotr Molski, Zabytkowe fortyfikacje we współczesnym mieście 195
Lucyna Nyka, Postrzeganie zabytkowego miasta 204
Grzegorz Sulikowski, Fortyfikacje gdańskie w planach zagospodarowania przestrzennego miasta 218
Bogna Lipińska, Fortyfikacje jako element zieleni miejskiej Gdańska 236
Marcin Górski, Projekt zagospodarowania zespołu pofortecznego Grodzisko 248
Grażyna Pilarczyk, Sławomir Kruczkowski, Umocnienia gdańskiego Grodziska - spojrzenie w przyszłość 264

Spis ilustracji 273
Spis ilustracji kolorowych 279
Index of Summary 281

Powiązane produkty

Sklep internetowy Shoper.pl